Οι εργαζόµενοι οι οποίοι απασχολούνται επί εξέδρας αντλήσεως φυσικού αερίου στη θάλασσα, και συγκεκριµένα στην παρακείµενη κράτους µέλους υφαλοκρηπίδα, υπόκεινται κατ’ αρχήν στο δίκαιο της Ενώσεως

Πράγµατι, ηεκτελεσθείσαεπίεξέδραςεξορύξεωςεργασία, στοπλαίσιοδραστηριοτήτωνεξερευνήσεωςκαι/ήεκµεταλλεύσεωςτωνφυσικώνπόρων, πρέπειναθεωρείται, γιατουςσκοπούςεφαρµογήςτουδικαίουτηςΕνώσεως, ωςεκτελεσθείσαστοέδαφοςτουκράτουςαυτού

Ο ολλανδικής ιθαγενείας Α. Salemink εργάσθηκε από το 1996 ως νοσοκόµος και ως νοσοκόµος ακτινολογικού εργαστηρίου επί εξέδρας αντλήσεως φυσικού αερίουτης εταιρίας Nederlandse Aardolie Maatschappij. Η εξέδρα αυτήκείται εκτόςτης ολλανδικής αιγιαλίτιδας ζώνης, επί της παρακείµενηςτων ΚάτωΧωρών υφαλοκρηπίδας, και σε απόσταση 80 περίπου km από την ολλανδική ακτή.

Ο Α. Salemink, ο οποίος κατοικούσε στις ΚάτωΧώρες, µετέφερε την κατοικία του στην Ισπανία στις 10 Σεπτεµβρίου 2004. Πριν από την αναχώρησή του για την Ισπανία, ο Α. Salemink ήταν ασφαλισµένος υποχρεωτικώς σύµφωνα µε την ολλανδική νοµοθεσία περί κοινωνικής ασφαλίσεως, η οποίαπροβλέπει ότι όποιος ασκεί την εργασία εκτός των Κάτω Χωρών δεν θεωρείται ως µισθωτός εργαζόµενος, εκτός κι αν κατοικεί στιςΚάτω Χώρεςκαι ο εργοδότης του κατοικεί επίσηςή είναιεγκατεστηµένος στο εν λόγω κράτος. Λόγω της µετοικίσεώς του στην Ισπανία, ο Α. Salemink δεν πληρούσε πλέον την ανωτέρω προϋπόθεση κατοικίας, οπότε και έπαυσε να είναι ασφαλισµένος υποχρεωτικώς, ιδίως κατάτης ανικανότητας προς εργασία.

Αφούδήλωσε την ασθένειά του στις 24 Οκτωβρίου 2006, ο Α. Salemink ζήτησε στις11 Σεπτεµβρίου 2007 επίδοµα λόγωανικανότητας προςεργασία σύµφωνα µε τον ολλανδικό νόµο περί εργασίας και εισοδήµατος αναλόγως της ικανότητας προς εργασία, και τούτοαπό τις 24 Οκτωβρίου 2008.

Το εν λόγω αίτηµα απορρίφθηκε από το Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen (Ίδρυµα διαχειρίσεως των ασφαλίσεων για µισθωτούς) µε το αιτιολογικό ότι ο Α. Salemink, µετά τη µετοίκησή του στην Ισπανία, έπαυσε να είναι πλέον ασφαλισµένοςυποχρεωτικώς (από τις10 Σεπτεµβρίου 2004), οπότε αδυνατούσε να αξιώνει τη λήψη επιδόµατοςλόγω ανικανότητος προς εργασία.

Υπό τις περιστάσεις αυτές, το Rechtbank Amsterdam (Πρωτοδικείο του Άµστερνταµ, Κάτω Χώρες) ερωτά το ∆ικαστήριο αν προσκρούει στο δίκαιο της Ενώσεως το ότι ένας εργαζόµενος, ο οποίοςασκεί τις επαγγελµατικέςδραστηριότητές του επί σταθερής εγκαταστάσεως κείµενης επί της παρακείµενης κράτουςµέλους υφαλοκρηπίδας, δεν είναιυποχρεωτικώς ασφαλισµένος εντόςτου εν λόγω κράτουςµέλους δυνάµει της εθνικής νοµοθεσίας περίκοινωνικών ασφαλίσεων µε το αιτιολογικό απλώςκαι µόνο ότι δεν κατοικεί εντός αυτού αλλά εντός άλλου κράτουςµέλους.



Το ∆ικαστήριο εξετάζει κατ’ αρχάς αν το δίκαιο της Ενώσεως εφαρµόζεταιστην περίπτωση του Α. Salemink. Συναφώς, υπενθυµίζειότι, όπως προκύπτει από το διεθνές δίκαιοτης θάλασσας 1, το παράκτιο κράτος ασκεί κυριαρχικά δικαιώµατα επί της υφαλοκρηπίδας για τους σκοπούς της εξερευνήσεώς της και της εκµεταλλεύσεως των φυσικών πόρων της. Τα δικαιώµατα αυτάείναι αποκλειστικά υπό την έννοια ότι, αν το παράκτιο κράτοςδεν εξερευνά την υφαλοκρηπίδα ή δεν εκµεταλλεύεται τους φυσικούς πόρους της, ουδείς δύναται να αναλαµβάνει παρόµοιες δραστηριότητες χωρίς τη ρητή συναίνεσή του. Όσον αφορά τις τεχνητές νήσους, τις εγκαταστάσεις και τις κατασκευές επί της υφαλοκρηπίδας, το παράκτιο κράτος έχειτο αποκλειστικό δικαίωµα να προχωρεί στην κατασκευή τους, να επιτρέπει και να ρυθµίζεινοµοθετικώς την κατασκευή, εκµετάλλευση και χρήση τους. Το κράτος µέλος έχειαποκλειστική δικαιοδοσία επί των εν λόγων τεχνητών νήσων, εγκαταστάσεων και κατασκευών.

1 Η Σύµβαση των Ηνωµένων Εθνών για το δίκαιο της θάλασσας, η οποίαυπογράφηκε στο Montego Bay (Ιαµαϊκή) στις 10 ∆εκεµβρίου 1982, τέθηκε σε ισχύ στις 16 Νοεµβρίου 1994, επικυρώθηκε από το Βασίλειο των Κάτω Χωρών στις 28 Ιουνίου 1996 και εγκρίθηκε εξ ονόµατος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας µε την απόφαση 98/392/ΕΚ του Συµβουλίου, της 23ης Μαρτίου 1998 (ΕΕ L 179, σ. 1

Αφήςστιγµής η παρακείµενη κράτους µέλους υφαλοκρηπίδα εµπίπτει στην, αν και λειτουργική και περιορισµένη, κυριαρχία του, εργασία εκτελεσθείσα επί σταθερών ή πλωτώνεγκαταστάσεων επί της εν λόγω υφαλοκρηπίδας στο πλαίσιο δραστηριοτήτων εξερευνήσεως και/ή εκµεταλλεύσεως των φυσικών πόρωνπρέπει να θεωρείται, για την εφαρµογή του δικαίου της Ενώσεως, ως εκτελεσθείσα επί του εδάφους του εν λόγω κράτους.

Με δεδοµένη την εφαρµογή του δικαίου της Ενώσεως, το ∆ικαστήριο εξετάζει ακολούθως αν το δίκαιο της Ενώσεως αντιτίθεται στο να αποκλείεται από το καθεστώς υποχρεωτικής ασφαλίσεως ένα πρόσωπο ευρισκόµενο στην κατάσταση του Α. Salemink λόγω της µεταφοράς της κατοικίας του στην Ισπανία.

Συναφώς, το ∆ικαστήριο υπογραµµίζει ότι εναπόκειται στηννοµοθεσία κάθε κράτους µέλους να καθορίζει τις προϋποθέσεις του υποστατού του δικαιώµατος ή της υποχρεώσεως υπαγωγής σε σύστηµα κοινωνικής ασφαλίσεως ή σε κάποιον κλάδοενός τέτοιου συστήµατος. Ναι µεν τα κράτη µέλη διατηρούν την αρµοδιότητά τους να ρυθµίζουντις προϋποθέσεις εφαρµογής στα συστήµατά τους κοινωνικής ασφαλίσεως, πλην όµως οφείλουν, κατά την άσκηση της ανωτέρω αρµοδιότητος, να τηρούν το δίκαιο της Ενώσεως. Αφενός, οι εν λόγω προϋποθέσεις δεν δύνανται να έχουν ως αποτέλεσµα το να αποκλείουν από το πεδίο εφαρµογής µιας εθνικής νοµοθεσίας τα πρόσωπα επί των οποίων η ίδια αυτήνοµοθεσία έχει εφαρµογή δυνάµει του δικαίου της Ενώσεως. Αφετέρου, τα συστήµατα υποχρεωτικής κοινωνικής ασφαλίσεως πρέπει να είναι συµβατά προς τις αφορώσες την ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζοµένωνδιατάξεις.

Το δίκαιο της Ενώσεως 2 προβλέπει ρητώς ότι ο ασκών µισθωτή δραστηριότητα στο έδαφος κράτους µέλους υπάγεται στη νοµοθεσίατου κράτους αυτού «ακόµη και αν κατοικεί στο έδαφος άλλου κράτους µέλους». Το δίκαιοαυτό θα παραβιαζόταν αν η επιβαλλόµενη από τη νοµοθεσία κράτουςµέλους προϋπόθεση κατοικίας στο έδαφός όπου ασκείται η εν λόγωµισθωτή δραστηριότητα, για τουςσκοπούς της υπαγωγής στο σύστηµα ασφαλίσεως που αυτή προβλέπει, καταλάµβανε τα εργαζόµενα επί του εδάφους του εν λόγω κράτους µέλους αλλά κατοικούντα σε άλλοκράτος µέλος πρόσωπα. Όσον αφοράτα εν λόγω πρόσωπα, το δίκαιοτης Ενώσεως έχει ως συνέπεια να υποκαθιστά στηνπροϋπόθεση κατοικίας την προϋπόθεση η οποίαβασίζεται στηνάσκηση της µισθωτής δραστηριότητας στο έδαφοςτου ενδιαφερόµενου κράτους µέλους.



Υπό την έννοια αυτή, αντίκειται στο δίκαιοτης Ενώσεως εθνική νοµοθεσία βασιζόµενη στο κριτήριο της κατοικίας για τον προσδιορισµό του αν ο ασκών τη δραστηριότητά του επί εξέδρας αντλήσεως φυσικού αερίου κείµενης επί της παρακείµενης κράτουςµέλους υφαλοκρηπίδας εργαζόµενος θα µπορεί ή όχι να επωφελείται µιας υποχρεωτικής ασφαλίσεως στο εν λόγω κράτος.

Επιπλέον, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι µια τέτοιαεθνική νοµοθεσία περιάγει τους µη κατοικούντες εργαζοµένους, όπως είναι ο Α. Salemink, σε κατάσταση λιγότερο ευνοϊκή από εκείνητων κατοικούντων εργαζοµένων υπό το πρίσµα της υπαγωγής τους σε κοινωνική ασφάλιση στις ΚάτωΧώρες και, ως εκ τούτου, θίγει την αρχήτης ελεύθερης κυκλοφορίας την οποία εγγυάται το δίκαιο της Ενώσεως.

2 Κανονισµός (ΕΟΚ) 1408/71 του Συµβουλίου, της 14ης Ιουνίου 1971, περί εφαρµογής των συστηµάτων κοινωνικής ασφαλίσεως στους µισθωτούς, στους µη µισθωτούς και στα µέλη των οικογενειών τους που διακινούνται εντόςτης Κοινότητας, όπως τροποποιήθηκε και ενηµερώθηκε µε τον κανονισµό (ΕΚ) 118/97 του Συµβουλίου, της 2ας ∆εκεµβρίου 1996 (ΕΕ 1997, L 28, σ. 1), όπως τροποποιήθηκε µε τον κανονισµό (EΚ) 1606/98, του Συµβουλίου, της 29ης Ιουνίου 1998 (ΕΕ ειδ. έκδ. 05/001, σ. 73) άρθρο 13, παράγραφος 2, στοιχείο α΄.

Κατόπιν αυτού, το ∆ικαστήριο απαντάότι προσκρούει στο δίκαιοτης Ενώσεως το να µην ασφαλίζεται υποχρεωτικώς εργαζόµενος ασκώντις επαγγελµατικές δραστηριότητές του επί σταθερής εγκαταστάσεως επί της παρακείµενηςκράτους µέλους υφαλοκρηπίδας εντός του εν λόγω κράτους µέλους δυνάµει της εθνικής νοµοθεσίας περίκοινωνικών ασφαλίσεων, µε το αιτιολογικό απλώςκαι µόνον ότι δεν κατοικεί εντός του κράτους αυτούαλλά εντόςάλλου κράτους µέλους.

ΥΠΟΜΝΗΣΗ: Η διαδικασία εκδόσεως προδικαστικής αποφάσεως παρέχει στα δικαστήρια των κρατών µελών τη δυνατότητα να υποβάλουν στο ∆ικαστήριο, στο πλαίσιο της ένδικης διαφοράς της οποίας έχουν επιληφθεί, ερώτηµα σχετικό µε την ερµηνείατου δικαίου της Ένωσηςή µε το κύροςπράξεως οργάνου της Ένωσης. Το ∆ικαστήριο δεν αποφαίνεται επί της διαφοράς που εκκρεµεί ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου. Στο εθνικό δικαστήριο εναπόκειται να επιλύσει τη διαφορά αυτή, λαµβάνοντας υπόψη την απόφαση του ∆ικαστηρίου. Η απόφαση αυτή δεσµεύει, οµοίως, άλλα εθνικά δικαστήρια ενώπιον των οποίων ανακύπτει παρόµοιο ζήτηµα.

Ανεπίσηµο έγγραφο προοριζόµενο για τα µέσα µαζικής ενηµερώσεως, το οποίο δεν δεσµεύει το ∆ικαστήριο.

Το πλήρες κείµενο της αποφάσεως είναι διαθέσιµο στην ιστοσελίδα CURIA από την ηµεροµηνία δηµοσιεύσεώς της

Επικοινωνία: Estella Cigna-Αγγελίδη (+352) 4303 2582